Nội dung chính
AHU phòng sạch (Cleanroom Air Handling Unit) là thiết bị xử lý không khí trung tâm chuyên dùng cho phòng sạch trong nhà máy dược phẩm, thực phẩm, điện tử, bệnh viện, phòng thí nghiệm và các khu vực yêu cầu kiểm soát độ sạch.
1. Cấu tạo AHU phòng sạch

Một hệ thống AHU phòng sạch thường bao gồm:
-
Fresh Air Damper: Van gió tươi.
-
Pre-filter G4: Lọc bụi thô.
-
Fine Filter F7/F8: Lọc bụi trung gian.
-
Cooling Coil: Dàn lạnh làm mát và tách ẩm.
-
Heating Coil: Dàn gia nhiệt.
-
Humidifier: Bộ tạo ẩm nếu cần.
-
EC Fan / Plug Fan: Quạt cấp gió.
-
HEPA Filter H13/H14: Lọc khí hiệu suất cao.
-
Differential Pressure Sensor: Cảm biến chênh áp.
-
Temperature & Humidity Sensor: Cảm biến nhiệt độ và độ ẩm.
2. Các thông số quan trọng AHU phòng sạch
|
Hạng mục |
Thông số tham khảo |
|---|---|
| Nhiệt độ | 20–24°C |
| Độ ẩm | 45–60% RH |
| Lọc HEPA | H13 hoặc H14 |
| Chênh áp phòng | 5–20 Pa |
| Vật liệu vỏ | Double Skin PU / Rockwool |
| Quạt | EC Plug Fan |
| Điều khiển | PLC + HMI + BMS |
| Giám sát | Nhiệt độ, RH, chênh áp |
Lưu ý: Đây là thông số tham khảo, cần thiết kế theo cấp độ sạch ISO, mục đích sử dụng và tiêu chuẩn dự án.
3. Phân loại theo cấp độ phòng sạch
|
Cấp độ |
Ứng dụng |
|---|---|
| ISO Class 5 | Sản xuất vi điện tử, dược phẩm vô trùng |
| ISO Class 6 | Phòng sạch đặc biệt |
| ISO Class 7 | Nhà máy dược phẩm, thiết bị y tế |
| ISO Class 8 | Nhà máy thực phẩm, sản xuất công nghiệp |
4. Phân loại AHU phòng sạch theo khu vực sản xuất dược phẩm
Mỗi khu vực có yêu cầu xử lý không khí khác nhau. Không nên sử dụng một cấu hình AHU chung cho toàn bộ nhà máy.
|
Khu vực |
Yêu cầu chính |
|---|---|
| Phòng cân nguyên liệu | Kiểm soát bụi, áp suất âm hoặc áp suất theo quy trình |
| Phòng pha chế | Kiểm soát độ sạch, nhiệt độ, độ ẩm |
| Phòng sản xuất viên nén | Kiểm soát bụi, độ ẩm và nhiễm chéo |
| Phòng đóng nang | Kiểm soát nhiệt độ, RH và bụi |
| Phòng đóng gói | Kiểm soát độ sạch và nhiệt độ |
| Phòng vô trùng | Kiểm soát cấp độ sạch A/B/C/D theo EU GMP |
| Phòng bảo quản | Kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm theo yêu cầu sản phẩm |
-
B. Filtration – Hệ thống lọc
-
G4: lọc sơ cấp.
-
F7/F9: lọc trung gian.
-
H13/H14: lọc HEPA.
- Có chênh áp kế theo dõi tình trạng lọc.
II. AHU phòng sạch cho nhà máy thực phẩm (Food Processing Cleanroom AHU)
AHU phòng sạch dùng trong nhà máy thực phẩm có nhiệm vụ xử lý và cấp không khí sạch, kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm, bụi, vi sinh vật và áp suất phòng nhằm hạn chế nguy cơ nhiễm chéo, nấm mốc và ô nhiễm sản phẩm.
Khác với AHU phòng sạch dược phẩm, AHU thực phẩm cần đặc biệt chú trọng vệ sinh thiết bị, chống ăn mòn, kiểm soát độ ẩm và hạn chế vi sinh phát triển.
1. Hình ảnh AHU chuyên dùng cho nhà máy thực phẩm
Các bộ phận chính:
|
Bộ phận |
Chức năng |
|---|---|
| Fresh Air Damper | Điều chỉnh lượng gió tươi |
| G4 / ISO Coarse Filter | Lọc bụi sơ cấp |
| F7 / F9 Filter | Lọc bụi tinh |
| Cooling Coil | Làm lạnh và tách ẩm |
| Heating Coil | Gia nhiệt, kiểm soát nhiệt độ |
| Dehumidifier | Tách ẩm khi cần |
| EC Plug Fan | Cấp gió sạch |
| HEPA H13/H14 | Lọc khí hiệu suất cao khi cần |
| UV-C | Hỗ trợ kiểm soát vi sinh khi thiết kế phù hợp |
| PLC + HMI | Điều khiển hệ thống |
-
Vỏ máy Double Skin, bề mặt trong dễ vệ sinh.
-
Inox SUS304 tại những vị trí có nguy cơ tiếp xúc nước hoặc hóa chất vệ sinh.
-
Khay nước ngưng có độ dốc, thoát nước hoàn toàn.
-
Hạn chế đọng nước tại Cooling Coil.
-
Có cửa thăm để vệ sinh và kiểm tra.
-
Lọc khí dễ tháo lắp, thay thế.
-
Không để nước ngưng hoặc hơi ẩm phát tán vào đường gió cấp.
-
Có cảm biến chênh áp lọc và giám sát nhiệt độ, độ ẩm.
Đặc biệt, cần thiết kế AHU phù hợp với quy trình vệ sinh ướt (wet cleaning) của nhà máy. EHEDG có hướng dẫn riêng GL 47 về hệ thống xử lý không khí trong ngành thực phẩm.
6. Tiêu chuẩn nên tham khảo
|
Tiêu chuẩn |
Nội dung |
|---|---|
| ISO 22000 | Hệ thống quản lý an toàn thực phẩm |
| ISO/TS 22002-1 | Chương trình tiên quyết cho sản xuất thực phẩm |
| EHEDG GL 47 | Thiết kế hệ thống xử lý không khí ngành thực phẩm |
| HACCP | Phân tích mối nguy và kiểm soát |
| ISO 14644 | Khi dự án yêu cầu phân loại phòng sạch |

